* Kaynak
* El Aletleri
* Ekranlı Araçlar

1) Kaynak operatörlerinin en sık karşılaştıkları meslek hastalığı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Siderozis

B) Glüsinyum

C) Fosgen

D) Silikatoz

E) Bissinoz

Cevap A

Sideroz (Siderosis), vücutta aşırı demir birikmesidir. Sideroza neden olan demir ya dış ortamdan gelir ya da vücutta açığa çıkan demir dokulara ve organlara birikir. Akciğerde yaygın fibrozise yol açmaz.  Yükümlülük süresi 5 yıl

Bagassosis Uzun süreden beri balyalanmış ve depo edilmiş olan şeker kamışından çıkan tozların neden olduğu bir akciğer hastalığıdır.

Bisinoz, pamuk, keten ve kenevir gibi bitkilerin işlenmesi sürecinde ortaya çıkan ve organik toza bağlı olarak gelişen mesleki bir akciğer rahatsızlığıdır. Yükümlülük 3 yıldır

Slikozis silisyum dioksit tozuna maruz kalmış bir çalışanın yakalanma riski olan bir hastalıktır. Yükümlülük süresi 10 yıl

Brusellozis  pastörize edilmemiş süt ürünleri ile hayvanlardan insanlara bulaşan, eklem ve kas ağrısı, ateş, kilo kaybı gibi belirtilerle kendini gösteren zoonotik bir bakteriyel enfeksiyondur. Yükümlülük süresi 6 ay

2) Oksi-gaz kaynak takımında teçhizatının verimli çalışması, doğru oranda karışmış oksijen ve yanıcı gazın devamlı kontrol altında tutulan karışımına bağlıdır.

Tüpteki yüksek gaz basıncını, kullanma basıncına düşürerek, sürekli bu ayarda üflece gönderen ayar grubuna ne ad verilir?

A) Üfleç

B) Şaloma

C) Regülatör

D) Manometre

E) Basınç ayar vidası

Cevap C

Regülâtör, basıncı istenilen seviyede ayarlamaya yarar

Manometre, Basıncı gösterir

Üfleç ( Şaloma): Oksijenle asetileni emniyetli bir şekilde karıştırıp, kaynak alevi oluşmasını ve kontrol altında tutulmasını sağlayan hamlaçtır.

Basınç Ayar Vidası: Basıncı ayarlamak için kullanılır

3) Oksi-gaz kaynağında asetilen patlamasını önlemek için olması gereken basınç ve sıcaklık değerleri aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?

A) Basıncın 2 atmosfer, sıcaklığının da 70°C altında olması

B) Basıncın 2 atmosfer, sıcaklığının da 50°C altında olması

C) Basıncın 1,5 atmosfer, sıcaklığının da 100°C altında olması

D) Basıncın 1,5 atmosfer, sıcaklığının da 160°C altında olması

E) Basıncın 1,5 atmosfer, sıcaklığının da 60°C altında olması

Cevap E

Asetilen

Asetilen, karpitin (cac2 kalsiyum karbür) su ile teması sonucu açığa çıkan yanıcı bır gazdır

– İçerisindeki fosforlu hidrojen nedeniyle, sarımsağımsı Bir kokuya sahiptir.

– Kararsız bir karbonlu hidrojen olduğu için 1,5 Atmosferden fazla basınçta kolaylıkla kendisini

Oluşturan karbon ve hidrojene ayırır. Bu ortama gelmiş Asetilen, yanma ve tutuşma olmadan 11 kat basınca ulaşır Ve patlar.

– asetilenin patlamasını önlemek için 1,5 atm basınç, ve 60°c altında sıcaklıkta tutulması gerekir

4) Oksi-gaz kaynak takımında gaz kaçağı kontrolü için;

I. Su İçine Sokarak Kontrol Yapma

II. Sabun Köpüğü ile Yapma

III. Oksijen ile kontrol etmek

IV. Asetilen ile kontrol etmek

Yukarıdakilerden hangileri kullanılmalıdır?

A) I, II, III

B) I, II

C) III, IV

D) I, III

E) II, IV

Cevap B

Gaz kaçağının kontrolü;

Su İçine Sokarak Kontrol veya sabun Köpüğü ile yapılır.

5) Oksi-gaz kaynağında kullanılan oksijen ile ilgili olarak;

I. Oksijen havadan üretilir.

II. Oksijen gazı kokusuz, tatsız ve renksizdir.

III. Kendisi yanmaz, ancak tüm yanma olaylarında mutlak surette bulunur.

IV. Sıvı hâle getirildiğinde, mavimsi bir renk alır ve -183°C’de buharlaşır.

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) I, II, III

B) I, II

C) I, III, IV

D) I, II, III, IV

E) II, II, IV

Cevap D

Oksijen

Oksijen havadan üretilir. Oksijen gazı kokusuz, tatsız ve renksizdir. Kendisi yanmaz, ancak tüm yanma olaylarında mutlak surette bulunur. Sıvı hâle getirildiğinde, mavimsi bir renk alır ve -183°C’de buharlaşır.

6) Oksi-gaz kaynakta kullanılan yanıcı gazlar aşağıdakilerden hangisidir?

I. Asetilen

II. Propan

III. Oksijen

A) I, II

B) I, II, III

C) II, III

D) Yalnız I

E) Yalnız III

Cevap A

Yanıcı Gazlar

ASETİLEN (C2H2)

PROPAN (C3H8)

HİDROJEN (H2)

DOĞAL GAZ

METAN (CH4)

BÜTAN (C4H10)

PROPAN- BÜTAN karışımı (C3H8 -C4H10)

HAVAGAZI

BENZİL VE BENZOL BUHARI

Yakıcı Gaz

OKSİJEN (O2)

7) Oksi-gaz kaynakta kullanılan yakıcı gaz aşağıdakilerden hangisidir?

I. Asetilen

II. Propan

III. Oksijen

A) I, II

B) I, II, III

C) II, III

D) Yalnız I

E) Yalnız III

Cevap E

6. sorunun çözümünü okuyun

8) Kaynak esnasında hangi ışınlar meydana gelir?

I. Kızıl ötesi ışın

II. Görünen ışın

III. Morötesi ışın

A) I, II

B) I, II, III

C) II, III

D) Yalnız I

E) Yalnız III

Cevap B

X-Işınları :TIG kaynağında kullanılan toryumlu tungsten elektrodda kopma ve parçalanma olması ile oluşur 

Ark kaynaklarda %10’u ultraviyole, %30’u parlak, %60’ı da kızılötesi ışınlar halindedir. 

Kızılötesi ışınlar, gözlerde kum hissine, mercek ve korneada hasara, deride yanıklara neden olmaktadır.

Morötesi ışınlar, gözlerde görüş bulanıklığına ve katarakta, kornea ve iriste hasara, deri altında su toplanmasına yol açmaktadır

Parlak görünen ışınlar, ışık stresi, yorgunluk ve mide bulantısına neden olmaktadır.

Kaynak esnasında oluşan ultraviyole ışınları, klorlanmış hidrokarbon çözücülerle  reaksiyona girerek fosgen (karbonoksit klorürü) gazını oluşturur. Fosgenin çok küçük miktarları bile öldürücüdür.

9) Kaynak esnasında meydana gelen zararlı ışınların zararları ile ilgili olarak;

I. Kızılötesi ışınlar, gözlerde kum hissine, mercek ve korneada hasara, deride yanıklara neden olmaktadır.

II. Parlak görünen ışınlar, ışık stresi, yorgunluk ve mide bulantısına neden olmaktadır.

III. Morötesi ışınlar, gözlerde görüş bulanıklığına ve katarakta, kornea ve iriste hasara, deri altında su toplanmasına yol açmaktadır.

Hangileri doğrudur?

A) I, II

B) II, III

C) I, II, III

D) Yalnız I

E) Yalnız III

Cevap C

8. sorunun çözümünü okuyun.

10) Oksi-gaz kaynak ile ilgili olarak;

I. Söndürme işleminde ise öncelikli olarak yanıcı gaz olan asetilen musluğu kapatılır. Daha sonra oksijen musluğu kapatılır.

II. Kaynak alevinin elde edilmesi için önce hamlaç üzerinde bulunan oksijen musluğu (valf) açılır. Ardından asetilen musluğu açılır

III. Yanıcı gaz tüplerde valf ağzı sol vida dişlidir

IV. Yakıcı gaz tüplerinde valf ağzı sağ vida dişilidir

İfadelerinden hangileri doğrudur?

A) I, II, III

B) I, II

C) I, III, IV

D) I, II, III, IV

E) II, II, IV

Cevap D

Kaynak alevinin elde edilmesi için önce hamlaç üzerinde bulunan oksijen musluğu (valf) açılır. Ardından asetilen musluğu açılır ve zaman kaybedilmeden ateş (çakmak, kibrit) yardımıyla karışımın alev alması sağlanır.

Söndürme işleminde ise öncelikli olarak yanıcı gaz olan asetilen musluğu kapatılır. Daha sonra oksijen musluğu kapatılır.

Yanıcı gaz tüplerde valf ağzı sol vida dişlidir

Yakıcı gaz tüplerinde valf ağzı sağ vida dişilidir

11) Elektrik ark kaynağında kullanılan akımlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

A) Doğru akım, ince saçların kaynağında daha iyi sonuçlar verir

B) Doğru akımda sürekli olarak uzun ark boyu ile çalışmak daha kolaydır

C) Alternatif akım kullanılması halinde ark üflemesi oluşumu nadiren görülür

D) Alternatif akım büyük çaplı elektrotların ve kalın kesitli parçaların kaynağı için uygundur

E) Doğru akımda alternatif akıma göre daha az sıçrama meydana gelir

Cevap B

Değerini belli bir süre değiştirmeyen akıma doğru akım denir. Yani zamana göre yönü ve şiddeti değişmeyen akımdır.

1 Doğru akım, ince saçların kaynağında daha iyi sonuçlar verir.
2 Doğru akımda sürekli olarak kısa ark boyu ile çalışmak daha kolaydır.
3 Doğru akımda bütün elektrot türleri ile kaynak yapmak mümkündür.
4 Doğru akımda arkın tutuşturulması daha kolaydır.
5 Doğru akımda alternatif akıma göre daha az sıçrama meydana gelir.
6 Doğru akım ile düşük akım şiddetlerinde daha kolay kaynak yapılabileceğinden dik ve tavan kaynak uygulamaları daha kolaydır.
7 Düşük akım şiddetlerinde ve ince çaplı elektrotlar kullanılması halinde doğru akım daha iyi sonuçlar verir.

Polaritesi ve değerini belli bir süre değiştiren akıma alternatif akım denir. Yani zamana bağlı olarak yönü ve şiddeti değişen akımdır. 

1 Alternatif akım kullanılması halinde ark üflemesi oluşumu nadiren görülür.
2 Alternatif akım büyük çaplı elektrotların ve kalın kesitli parçaların kaynağı için uygundur

12) MIG, MAG gaz altı kaynaklarında kullanılan inert gazlar;

I. Argon

II. Karbondioksit

III. Helyum

Yukarıdakilerden hangileridir?

A) I, II

B) II, III

C) I, II, III

D) Yalnız I

E) I, III

Cevap E

MIG, MAG Kaynakta kullanılan gazlar;

İnert Gazlar: Argon ve Helyum

Koruyucu Gazlar: Argon, Karbondioksit, Helyum

13) Aşağıdakilerden hangisi El aletlerinden kaynaklanan kaza nedenleridir?

I. El aletlerinin bakımsız veya arızalı olması,

II. El aletlerinin amaçlarına uygun kullanılmamaları,

III. El aletlerinin kullanış yöntemlerinin yanlış olması,

IV. El aletleri kullanılırken uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmaması.

A) I, II, III, IV

B) I, II, III

C) II, III, IV

D) I, III, IV

E) II, IV

Cevap A

El aletlerinden kaynaklanan kazaların genel olarak nedenleri;

  • El aletlerinin bakımsız veya arızalı olması,
  • El aletlerinin amaçlarına uygun kullanılmamaları,
  • El aletlerinin kullanış yöntemlerinin yanlış olması,
  • El aletleri kullanılırken uygun kişisel koruyucu donanım kullanılmaması.

14) Aşağıdakilerden hangisi el aletleri grubuna girmek?

A) Mekanik el aletleri

B) Elektrikli el aletleri

C) Pnömatik (Havalı) el aletleri

D) Hidrolik el aletleri

E) İş makineleri

Cevap E

El aletleri, dört gruba ayrılmaktadır;

  • Mekanik el aletleri
  • Elektrikli el aletleri
  • Pnömatik (Havalı) el aletleri
  • Hidrolik el aletleri

15) Aşağıda el aletlerinin yanlış kullanımı ile verilen ifadelerden hangi eşleşme doğru değildir?

A) Tornavida, Yarma, Kama Veya Keski Olarak Kullanma

B) Kerpeten, Somun Sıkma/Gevşetme Çekiç Olarak Kullanma

C) Keskiler, kesme ve yontma olarak kullanma

D) Anahtar, Çekiç Olarak Kullanma Yanlış No Ve Tür

E) Eğeler, Sapsız Kullanma, Eskiyenlerini Keski Tornavida Olarak Kullanma

Cevap E

Eğeler sapsız kullanma, eskiyenlerini tornavida olarak kullanma

 

16) Aşağıdakilerden hangileri el aletleri ile çalışmada iş kazalarını önlemekte doğru yaklaşımlardır?

I. Yapılacak işe uygun seçilmesidir. Gelişen teknoloji ile birlikte el aletleri çeşitliliği artmakta,

II. Klasik el aletleriyle aynı işlevi yerine getirebilen, ergonomi ve kullanım kolaylığı açısından büyük fayda sağlayan alet türleri kullanma

III. El aletlerinin yanlış kullanılmasının önlenmesi

A) I, II

B) I, III

C) II, III

D) I, II, III

E) Yalnız III

Cevap D

El Aletlerinde Güvenlik

• Yapılacak işe uygun olmalı
• Bakımlı olmalı
• Bakımı ehil kişiler tarafından yapılmalı
• Uygun yerde muhafaza edilmeli
• Arızalı olan el aletleri derhal değiştirilmeli veya onarılmalı
• Sapları uygun olmalı, kolayca çıkmamalı, çatlak kırık olmamalı
• Sapları yağlı ve kaygan olmamalı
• Boru ve çubuk gibi rastgele uzatma kolu kullanılmamalı
• Küçük parçalarla çalışırken mengene ile tutturulmadan
çalışılmamalı
• Çalışan makineler durdurulmadan el aleti ile müdahale
edilmemeli,

17) Aşağıdaki el aletlerinden hangisi metal yüzeyleri düzgünleştirmek için kullanılır?

A) Tornavida

B) Çekiç

C) Eğe

D) Pense

E) Anahtar

Cevap C

Eğe: Üzerindeki dişler yardımıyla talaş kaldırarak iş parçasını istenen biçim ve ölçüye getirmeye, yüzeyleri düzeltmeye ve bilemeye yarayan bir el aletidir.

Tornavida: Vida çevirmek için kullanılır.

Çekiç: Vurma işlemlerinde özellikle keskilere vurarak, veya çivi çıkarmak için kullanılır.

Çekiç deliğine (gözüne) takılmış sapın alnındaki yarığa çakılan ve sapın yerinden çıkmasını önleyen parçaya KAMA denir.

Anahtar: Büyük vidaları, somun, cıvata çevirmek için kullanılır.

Pense: Metal uç kısmındaki paralel dişler yardımıyla kablo tutma, çekme ve bükme işlemleri, orta kısmındaki kesiciler yardımıyla kablo soyma ve kesme işlemleri gerçekleştirilebilir.

18) Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik hükümleri aşağıdakilerden hangisine uygulanır?

A)Vapur iskelesinde hareket saatlerini gösteren ekrana

B)Fore kazık makinesi sürücü kabininde bulunan ekrana

C)Belediye otobüsü içinde bulanan ekrana

D)CNC tezgahında bulunan ekrana

E)Hesap makinesi ekranına

Cevap D

Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik

Kapsam Dışı

a) Hareketli makine ve araçların kumanda kabinlerinde ve sürücü mahallinde,

b) Taşıma araçlarında aracın kumandasındaki bilgisayar sistemlerinde,

c) Toplumun kullanımına açık bilgisayar sistemlerinde,

ç) İşyerinde kullanımı sürekli olmayan taşınabilir sistemlerde,

d) Hesap makineleri, yazar kasa ve benzeri veri veya ölçüm sonuçlarını gösteren küçük ekranlı cihazlarda,

e) Ekranlı daktilolarda uygulanmaz.

19) Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’e göre, “Operatörün/çalışanın oturduğu sandalye, ekranlı aracın konulduğu masa ya da yüzey, operatör/çalışan-makine ara yüz yazılımı, monitör, klavye, yazıcı, telefon, faks, modem ve benzeri aksesuar ve ekranlı araçla ilgili tüm donanımların tamamının veya bir kısmının bulunduğu çalışma alanı” aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?

A)İşçi

B)Grafiker

C)Operatör

D)İş güvenliği uzmanı

E)Çalışma Merkezi

Cevap E

Tanımlar

MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ekranlı araç: Uygulanan işlemin içeriğine bakılmaksızın ekranında harf, rakam, şekil, grafik ve resim gösteren her türlü aracı,

b) Operatör: Esas işi ekranlı araçlarla çalışmak olan ve normal çalışmasının önemli bir bölümünde ekranlı araç kullanan kişiyi,

c) Çalışma merkezi: Operatörün/çalışanın oturduğu sandalye, ekranlı aracın konulduğu masa ya da yüzey, operatör/çalışan-makine ara yüz yazılımı, monitör, klavye, yazıcı, telefon, faks, modem ve benzeri aksesuar ve ekranlı araçla ilgili tüm donanımların tamamının veya bir kısmının bulunduğu çalışma alanını,

20) Ekranlı araçlarla çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’ e göre, aşağıdakilerden hangisi ekranlı araçlarla çalışmalarda ekipmanlarda aranacak asgari gereklerden biri değildir?

A)Klavye, operatörün el ve kollarının yorulmaması ve rahatça çalışabilmesi için ekrandan ayrı ve hareketli olmalıdır

B)Sırt dayama yeri sabit olmalı, sırt desteği bele uygun ve esnek olmalıdır

C)İstendiğinde operatöre/çalışana uygun bir ayak desteği sağlanmalıdır

D)Operatörün elleri ve kolları için klavyenin önünde yeterli boşluk olmalıdır.

E)Parlaklık ve karakterler ile arka plan arasındaki kontrast, operatör tarafından kolaylıkla ayarlanabilmelidir

Cevap B

Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik EK-1

Klavye, operatörün/çalışanın el ve kollarının yorulmaması ve rahatça çalışabilmesi için ekrandan ayrı ve hareketli olmalıdır.

Sırt dayama yeri öne-arkaya ve yukarı-aşağı ayarlanabilir, sırt desteği bele uygun ve esnek olmalıdır.

İstendiğinde operatöre/çalışana uygun bir ayak desteği sağlanmalıdır.

Operatörün/çalışanın elleri ve kolları için klavyenin önünde yeterli boşluk olmalıdır.

Parlaklık ve karakterler ile arka plan arasındaki kontrast, operatör/çalışan tarafından kolaylıkla ayarlanabilmelidir.

21) Ekranlı araçlarla çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’ e göre, aşağıdakilerden hangisi ekranlı araçlarla çalışmalarda ortamda aranacak asgari gereklerden biri değildir?

A) El-kol titreşimi için sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri 5 m/s2 geçmemeli

B)Çalışma merkezindeki ekipman çalışanları rahatsız edecek düzeyde ortama ısı vermemelidir

C)Çalışma ortamında nem, uygun düzeyde tutulmalı ve bu düzey korunmalıdır

D)Çalışma merkezlerinde kullanılan ekipmanın gürültüsü çalışanların dikkatini dağıtmayacak ve karşılıklı konuşmayı engellemeyecek düzeyde olmalıdır.

E)Çalışma merkezindeki görünür ışık dışındaki tüm radyasyonların sağlığa zarar vermeyecek düzeylerde olması için gerekli önlemler alınmalıdır

Cevap A

Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik EK-1

2. Çalışma ortamı

a) Gerekli alan

Operatörün/çalışanın oturma şeklini değiştirebilmesi ve rahatça hareket edebilmesi için çalışma merkezi yeterli genişlikte olmalı ve uygun şekilde düzenlenmelidir.

b) Aydınlatma

Operatörün/çalışanın gereksinimleri ve yapılan işin türü dikkate alınarak uygun aydınlatma şartları sağlanmalı, arka planla ekran arasında uygun kontrast bulunmalıdır.

Yapay aydınlatma kaynaklarının yeri ve teknik özellikleri ekrandaki ve diğer ekipman üzerindeki parlama ve yansımalar önlenecek şekilde olmalıdır.

c) Yansıma ve parlama

Çalışma merkezlerinde yansımalara ve parlamalara neden olabilecek ışık gelmesini önlemek amacıyla tedbirler alınmalıdır.

Ekrana gelen gün ışığının kontrol edilebilmesi için yatay ve dikey ayarlanabilir perdeler kullanılmalıdır.

ç) Gürültü

Çalışma merkezlerinde kullanılan ekipmanın gürültüsü çalışanların dikkatini dağıtmayacak ve karşılıklı konuşmayı engellemeyecek düzeyde olmalıdır.

d) Isı

Çalışma merkezindeki ekipman çalışanları rahatsız edecek düzeyde ortama ısı vermemelidir.

e) Radyasyon

Çalışma merkezindeki görünür ışık dışındaki tüm radyasyonların sağlığa zarar vermeyecek düzeylerde olması için gerekli önlemler alınmalıdır.

f) Nem

Çalışma ortamında nem, uygun düzeyde tutulmalı ve bu düzey korunmalıdır.

22) Ekranlı araçlarla çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik’ e göre, aşağıdakilerden hangisi ekranlı araçlarla çalışmalarda operatör-bilgisayar ara yüzünde aranacak asgari gereklerden biri değildir?

A) Programların işe uygun olması sağlanır.

B)Programların kolay kullanılabilir ve eğer uygunsa operatörün bilgi düzeyine ve deneyimine göre ayarlanabilir olması sağlanır.

C)Sistemler çalışanların verimini artıracak ve kolaylık sağlayacak şekilde geri beslemeli olmalıdır.

D)Sistemler kullanılan makineye uygun hız ve formatta bilgi verecek şekilde olmalıdır.

E)Programların, özellikle verilerin algılanması ve kullanılması konusunda yazılım ergonomisi prensiplerine uygun olmalıdır.

Cevap D

Ekranlı Araçlarla Çalışmalarda Sağlık Ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik EK-1

3. Operatör-Bilgisayar arayüzü

İşveren, ekranlı araçlarla yapılacak işin düzenlenmesinde ve kullanılacak programların seçiminde aşağıdaki hususlara uyar:

a) Programların işe uygun olması sağlanır.

b) Programların kolay kullanılabilir ve eğer uygunsa operatörün bilgi düzeyine ve deneyimine göre ayarlanabilir olması sağlanır. Operatörün bilgisi dışında programlara müdahale edilemez.

c) Sistemler çalışanların verimini artıracak ve kolaylık sağlayacak şekilde geri beslemeli olmalıdır.

ç) Sistemler operatöre uygun hız ve formatta bilgi verecek şekilde olmalıdır.

d) Programların, özellikle verilerin algılanması ve kullanılması konusunda yazılım ergonomisi prensiplerine uygun olmalıdır.

Scroll to Top